پژوهش – بررسی میزان اثربخشی نتایج پروژه‌های تحقیقاتی انجام شده در شرکت برق منطقه‌ایی …

(Eilat, Golany, & Shtub, 2008)

افزایش سودآوری شرکت در ارتباط با انجام پروژه

۲۷

۳-۴-۱- تعیین شاخصهای موثر با استفاده از روش دلفی فازی
سپس شاخصهای استخراج شده در قالب پرسشنامه در اختیار افراد خبره شرکت برق منطقهای یزد قرار گرفت، تا از طریق روش دلفی فازی و اجماع خبرگان شاخصهای موثر تعیین شوند.
۳-۴-۲- مشخص کردن توالی معیارها بر اساس نظر خبرگان
در مرحله بعدی طی درخواستی از خبرگان تقاضا شد تا توالی معیارهای تعیین شده را مشخص کنند. تا با استفاده این نظرات به یک اجماع بر روی شاخص ها دست بیابیم و بعد این اجماع را برای خبرگان همراه با نظر اولیه که در در مرحله اول اعمال نمودند به آن‌ها ارجاع دادیم تا در صورت تمایل نظرات خود در راستای همسو شدن با متوسط نظرات جمع تغییر دهند، این رویه را تا رسیدن به یک اجماع کامل ادامه دادیم.
۳-۴-۳- جمع آوری دادهها
در این مرحله پرسشنامهای بر اساس معیارهای تعیین شده تهیه و در اختیار مسئولین پروژهها و ناظرین و افراد مورد معرفی دفتر تحقیقات سازمان قرار گرفت، تا به ارزیابی پروژههای مورد نظر بر اساس یک طیف ۵ تایی لیکرت بپردازند. عبارات کلامی مورد استفاده در پرسشنامه اولیه بصورت خیلی کم، کم، متوسط، زیاد و خیلی زیاد بیان شده است. سپس با تعیین و به نتیجه رسیدن مولفه ها پرسشنامه هایی با مولفه‌ها و شاخص های مورد تایید شده خبرگان برای مسئولین پروژهها و ناظرین و افراد معرفی شده دفتر تحقیقات سازمان برق منطقه ایی یزد برای مشخص کردن هریک از معیارها در پروژه‌های مختلف آماده شده و به این افراد برای ارزیابی پروژه‌ها براساس شاخص های نهایی اثربخشی پروژه‌ها داده شده است.
۳-۴-۴- تجزیه و تحلیل دادهها
پس از جمعآوری دادهها به تجزیه و تحلیل و پردازش دادهها با استفاده از تکنیک‌های گوناگون پرداخته میشود. در ابتدا برای تعیین مهمترین شاخصهای موثر در سنجش اثربخشی پروژهها از رویکرد دلفی فازی استفاده میشود. سپس از روش آنتروپی منفی برای وزن دهی به شاخص های سنجش اثربخشی پروژهها کمک گرفته خواهد شد و در پایان با استفاده از روش های تصمیم‌گیری چند معیاره بصورت قطعی و فازی به بررسی سنجش اثربخشی پروژه‌ها بر اساس نظرات مسئولین پروژهها و ناظرین و افراد معرفی شده دفتر تحقیقات سازمان با توجه به شاخص های اثربخشی از مرحله قبل اقدام خواهد شد.
۳-۵- تکنیک‌های مورد استفاده در ارزیابی پروژهها
۳-۵-۱- رویکرد دلفی فازی
روش دلفی، در پی دستیابی به توافق عمومی در نظرات متخصصان است. هنگامی که برای موضوعات چند بعدی، چند هدفی و مسایل تصمیم گیری پیچیده بکار می رود، تکرار فراوان مراحل زمان گیر پرسش و پاسخ برای رسیدن به اجماع نسبی نظرات، مشکل بزرگی تلقی می‌شود. بطور کلی این روش دارای ضعف هایی مانند هزینه بالا، زمان زیاد برای جمع آوری داده می‌باشد(دیورو، بولوت و یوشیدا[۶۹]، ۲۰۱۲).
روش دلفی فازی توسط ایشی کاوا و همکاران[۷۰] در سال ۱۹۹۳ ارائه شد (ایشی‌کاوا و همکاران، ۱۹۹۳). کاربرد این روش در تصمیم گیری و اجماع بر مسائلی که اهداف و پارامترها به صراحت مشخص نیستند، منجر به نتایج بسیار ارزنده ای میشود. ویژگی این روش، ارائه چارچوبی انعطاف پذیر است که بسیاری از موانع مربوط به عدم دقت و صراحت را تحت پوشش قرار میدهد. بسیاری از مشکلات در تصمیم گیریها مربوط به اطلاعات ناقص و نادقیق است. همچنین تصمیمهای اتخاذ شده خبرگان بر اساس صلاحیت فردی آنان بوده و به شدت ذهنی است. اغلب عدم قطعیت در نظرات خبرگان وجود دارد. از آنجا که عدم قطعیت حاکم بر این شرایط از نوع امکانی است و این نوع عدم قطعیت با مجموعه های فازی سازگاری دارد، بهتر است داده‌ها به جای اعداد قطعی با اعداد فازی نمایش داده شوند و از مجموعه های فازی برای تحلیل نظرات خبرگان استفاده گردد(هسیو، لی و کرنژ، ۲۰۱۰). الگوریتم اجرای روش دلفی فازی در شکل ۳-۱ نمایش داده شده است.
طبقه بندی پاسخ ها و اعلام توافقات
انتخاب خبرگان و تشریح مساله برای آنها
دریافت نظرخبرگان و تجزیه و تحلیل آنها(محاسبات فازی)
تهیه پرسشنامه وارسال آن به خبرگان
تهیه گزارش از فرایند دلفی و ارسال نتایج به خبرگان
آیا اجماع بخوبی صورت گرفته است؟
بله
خیر
شکل ۳- ۱٫ الگوریتم اجرای روش دلفی فازی (میرسپاسی و همکاران, ۱۳۸۹)
۳-۵-۱-۱- مراحل اجرایی روش دلفی فازی
مراحل اجرایی روش دلفی فازی در واقع ترکیبی از اجرای روش دلفی و انجام تحلیل ها بر روی اطلاعات با استفاده از تعاریف نظریه مجموعه های فازی است که به صورت زیر می‌باشد:
گام اول :
طراحی یک پرسشنامه و نظرخواهی از خبرگان در خصوص اهمیت هر یک از معیارها و امتیازدهی بصورت بیشترین مقدار خوشبیانه (حداکثر) و بیشترین مقدار بدبیانه (حداقل) برای هر یک از معیارها در یک محدوده از مقادیر ۱ تا ۱۰٫ این امتیاز بصورت نمایش داده میشود. به گونهای که بیانگر مقدار بدبینانه معیارهای i و نشانگر مقادیر خوشبینانه از معیارهای i می‌باشد، که مبتنی بر نظرات k خبره ارائه شده است.
گام دوم :
انتخاب مقادیر حداقل و حداکثر و محاسبه میانگین هندسی از شاخصهای خوشبینانه و بدبینانه گروهی برای هر یک از معیارها. میانگین گروهی برای مجموعه شاخصهای خوشبینانه معیارها محاسبه شده و مقادیر پرتی که خارج از دو محدوده انحراف استاندارد باشند، حذف میشوند. محاسبات مشابهی برای شاخصهای بدبینانه نیز انجام میگیرد. برای مقادیر باقیمانده، مقدار حداقل (حداکثر) از مجموعه مقادیر بدبینانه (خوشبینانه) انتخاب میشوند، به عنوان حداقل مقدار بدبینانه گروهی (مقدار خوشبینانه گروهی ). میانگین هندسی از میان مقادیر بدبینانه گروهی باقیمانده محاسبه میگردد. حداقل ()، میانگین هندسی () و حداکثر () از بین مقادیر خوشبینانه گروهی، بصورت مشابه محاسبه میشود.
گام سوم :
تعیین اعداد فازی مثلثی برای شاخصهای بدبینانه و خوشبینانه هر معیار. اعداد فازی مثلثی برای شاخص بدبینانه بصورت و برای شاخص خوشبینانه می‌باشد.
گام چهارم :
توافق و اجماع در عقاید خبرگان و محاسبه مقدار معناداری برای هر معیار. همانگونه که در شکل شماره (۱-۳) نشان داده شده است، ناحیه خاکستری، بخشی است که حاصل همپوشانی می‌باشد و برای نمایش دادن توافق و اجماع نظرات خبرگان در هر معیار و محاسبه مقدار معناداری همگرا از هر معیار مورد استفاده قرار میگیرد.
(رابطه ۳-۱)
اگر هیچ گونه همپوشانی میان وجود نداشته باشد، به این معنی که باشد و منطقه خاکستری وجود نداشته باشد، عقاید خبرگان در خصوص معیار i، دارای توافق و اجماع نظر گروهی می‌باشد، و مقدار معناداری هر معیار از رابطه (۳-۲) حاصل میشود.
(رابطه۳-۲)
اگر منطقه خاکستری وجود داشته باشد و مقدار فاصلهای منطقه خاکستری برابر باشد با ، و کمتر از مقدار فاصلهای و باشد، به این معنی که ، سپس مقدار معنادار همگرایی هر معیار با استفاده از رابطههای (۴-۳) و (۵-۳) محاسبه میشود.

نوشته ای دیگر :
سایت مقالات فارسی - بررسی تاثیر تغییرات شاخص بازار سهام و نرخها ی ارز و سود بانکی بر رفتار سپرده ...

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  pipaf.ir  مراجعه نمایید.