بررسی عوامل موثر برتصادفات جاده ای استان اردبیل مورد مطالعه محور اردبیل – مغان- قسمت ۶

دراین مطالعه بصورت ویژه اهداف زیر مورد بررسی و مطالعه قرارمی گیرد:
۱-بررسی ارتباط عامل انسانی(راننده) و متغیرهای مربوطه با تصادفات جاده ای وتلفات ناشی از آن
۲- بررسی ارتباط عامل جاده و متغیرهای مربوطه با تصادفات جاده ای وتلفات ناشی از آن
۳- بررسی ارتباط عامل خودرو و متغیرهای مربوطه با تصادفات جاده ای وتلفات ناشی از آن
۴- بررسی ارتباط عامل محیطی و متغیرهای مربوطه با تصادفات جاده ای وتلفات ناشی از آن
۵- از محل یافته های پژوهش توصیه های سیاستی وراهکارهای مناسب استخراج و ارائه می گردد.
۱-۵-فرضیه های تحقیق:
۱-۵-۱-فرضیه اصلی:
بین عوامل انسانی، جاده، محیطی وخودرو با وقوع تصادفات جاده ای محور اردبیل – مغان ارتباط معنی داری وجود دارد .
۱-۵-۲-فرضیات فرعی:
۱-عامل انسانی با تصادفات جاده ای محور اردبیل –مغان ارتباط معنی داری دارد.
۲- عامل جاده با تصادفات جاده ای محور اردبیل –مغان ارتباط معنی داری دارد.
۳- عامل خودرو با تصادفات جاده ای محور اردبیل –مغان ارتباط معنی داری دارد.
۴- عامل محیطی با تصادفات جاده ای محور اردبیل –مغان ارتباط معنی داری دارد.
۱-۶-تعریف متغیرها و پیش فرضهای تحقیق:
۱-۶-۱- عامل انسانی:
در فرهنگ ترافیک و تعاریف بین المللی «عامل انسان» ؛ راننده وسیله نقلیه و عابران پیاده را شامل می شود. و همواره این عامل بیشترین نقش را در حوادث به خود اختصاص داده است. این عوامل مستقیماً به ویژگیها و توانایی های فردی کاربر یا راننده مربوط می باشد. ازجمله علت های انسانی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
خصوصیات و ویژگیهای فردی راننده همانند سن ، تجربه ، تحصیلات، سلامت روحی و جسمانی ،سوابق کاری و حرفه ای، عدم آشنایی با جاده ، نداشتن مهارت کامل ، بی توجهی به مقررات ، خستگی و خواب آلودگی، مصرف مواد مخدر یا مشروبات الکلی (فرهنگ ترافیک، ۲۰۰۷).
بنابراین در این زیرمجموعه فاکتورهایی دسته بندی می شوند که مستقیماً و بلاواسطه، انسان در بروز سانحه رانندگی نقش اصلی را بر عهده داشته است.( وهاب زاده،۱۳۸۷)
۱-۶-۲- عامل جاده:
نقش مسیر و طراحی هندسی آن و داشتن علایم هشدار دهنده و کنترل کننده ترافیک ، یکی از عوامل مهم در وقوع تصادفات رانندگی است (گزارش انجمن جهانی جاده، ۲۰۰۳).
عوامل موثر مربوط به جاده را بطور کلی می توان به صورت زیر طبقه بندی کرد:

 

جهت دانلود متن کامل پایان نامه به سایت azarim.ir مراجعه نمایید.

 

 

    • عوامل مربوط به طرح هندسی جاده و نواقص فنی همانند: پیچ های تند، عرض حداقلی، وجود مانع دست انداز، دید کمتر، نداشتن استاندارد لازم، شیب راه ، قوسها .

 

    • عوامل مربوط به علایم هشدار دهنده و تجهیزات کنترلی جاده و حریم راه ها .

 

  • سایر عوامل موجود در جاده .

 

۱-۶-۳- عامل محیط:
منظور عوامل بیرونی تاثیرگذار بر شرایط و کیفیت رانندگی در جاده ها است مثل شرایط جوی- هوای نامساعد- برف و یخبندان ، مه گرفتگی و … (فرهنگ ترافیک، ۲۰۰۷).
بروز برخی تصادفات رانندگی به میزان قابل توجهی به شرایط جوی در لحظه تصادف مربوط است. این تنها عاملی است که در کنترل نبوده ولی بهبود عوامل دیگر، می تواند به میزان قابل قبولی تأثیر عوامل طبیعی در تصادفات رانندگی را کم رنگ کند. مشخصات آب و هوایی و عوامل طبیعی در تصادفات رانندگی نقش بسزایی دارند. نور خورشید از عوامل تأثیرگذار بر تصادفات رانندگی است. در ساعات اولیه و پایانی روز با توجه به زاویه تابش، نور خورشید موجب کاهش دید رانندگان شده و بسیاری از آنان را دچار مشکل می کند. لغزندگی معابر بر اثر بارندگی و سرما از عوامل طبیعی دیگر است که در افزایش تعداد تصادفات و خسارت های جانی و مالی آن بسیار مؤثر است. شرایط مختلف جوی مانند بارش باران، ریزش برف و مه گرفتگی جاده از طریق ایجاد اثرات نامطلوب بر روی سطح جاده از قبیل لغزندگی و یخ زدگی معابر بر روی شدت و تعداد تصادفات رانندگی تأثیرگذار می باشد( پاک گوهر، ۱۳۸۶).
۱-۶-۴-عامل خودرو:
وسیله نقلیه به عنوان پایه ایجاد حرکت در شبکه حمل و نقل، نقش انکارناپذیری در شکل گیری و نیز کیفیت بهره برداری از سیستم حمل و نقل جاده ای دارد. به همین ترتیب، کارکرد وسیله نقلیه در شکل گیری حوادث جاده ای بسیار مؤثر است. نقص فنی وسیله نقلیه و استفاده نادرست از آن می تواند در ایجاد حوادث یا تشدید حادثه ایجاد شده توسط عوامل دیگر تأثیرگذار باشد.
بررسی های آماری و مطالعات به عمل آمده نشان می دهد که تنها یک سوم از وسایل نقلیه در حال تردد در کشور دارای حداقل استانداردهای ایمنی و فنی قابل قبول هستند و دو سوم آنان به خاطر اشکالات فنی، نقص شدید در سیستم های روشنایی، لاستیک ها و دیگر نواقص در حقیقت نبایستی بر روی جاده حرکت کرده و از نظر ایمنی برای رانندگان، سرنشینان، عابران و سایر استفاده کنندگان از تسهیلات ترافیکی، خطرناک هستند. آمارهای موجود ثابت کرده است، دو عامل فرسوده بودن لاستیک ها و نقص سیستم ترمزها، درصد قابل توجهی از تصادفات رانندگی را که عامل وسیله نقلیه در ایجاد آن مؤثر بوده، به خود اختصاص داده است. همچنین تعداد قابل توجه وسایل نقلیه فرسوده و بالا بودن سن متوسط آن ها در شبکه فعال ترافیکی شهری یکی از عواملی است که موجب بروز تصادفات می شود. در حالی که در بیشتر نقاط دنیا سن قانونی وسایل نقلیه ده سال است، اما در کشور ما به جز سال های اخیر روند قانونمندی برای تعیین سن فرسودگی وسایل نقلیه وجود نداشته است. از این رو در شبکه ترافیکی، وسایل نقلیه با سن بالای ۳۰ سال نیز می توان یافت. براساس آمارهای موجود عمر متوسط وسایل در کشور حدود ۱۶ سال و عمر وسایل نقلیه سبک بین ۱۴ تا ۱۵ سال است. بنابراین، تردد وسایل نقلیه فرسوده علاوه بر اینکه ممکن است باعث بروز سوانح رانندگی گردد، آلودگی محیطی، اتلاف انرژی (سوخت) و آثار تخریبی بر جاده را نیز در بر خواهد داشت. شرایط نامناسب وسایل نقلیه باری و مسافری مانند اتوبوس های بین شهری از نظر وضعیت فیزیکی و مکانیکی این وسایل باعث ایجاد بسیاری از تصادفات رانندگی می شود ( بهروزی،۱۳۹۱) .
لذا در مجموع این مولفه ها بیشتر نقص فنی و عملکردی خودرو را شامل می شود. همانند فرسودگی خودرو، نقص سیستم فرمان ، روشنایی خودرو –فرسودگی لاستیک –نقص ترمز و … (آیین نامه ایمنی راه،۱۳۹۰).
۱-۶-۵-تصادف
در قوانین و فرهنگ ترافیک، تصادف برابر است با برخورد حداقل یک وسیله نقلیه با وسایل نقلیه دیگر به عبارتی دیگر در فرهنگ نوین ترافیک همه اجزاء دخیل در امر ترافیک می توانند عامل تصادف باشند (آیین نامه ایمنی راه،۱۳۹۰) .
در قوانین موجود وبرای راحتی درک مفاهیم مرتبط ، تصادف را اینگونه معرفی می کنند: هر گاه حداقل یک وسیله نقلیه موتوری با یک وسیله نقلیه دیگر برخورد کند تصادف رخ داده است. تصادف به اقسام زیر تقسیم می شود: (مدیریت ایمنی راه، ۱۳۸۵).
تصادف خسارتی :
که در آن بر اثر حادثه رانندگی فقط به وسایل نقلیه خسارت مالی وارد می شود.
تصادف جرحی :
تصادفی است که علاوه بر خسارت مالی حداقل یکی از رانندگان ویا سرنشینان ویا عابرین پیاده ویا احشام، مجروح و مصدوم می شوند .
تصادف قتلی(فوتی) :
در تصادفی که حداقل یکی از رانندگان ویا سرنشینان ویا عابرین ویا راکبین موتور و دوچرخه در اثر شدت تصادف، جان خودشان را از دست می دهند را تصادف قتلی گویند .

فصل دوم
مروری بر تحقیقات انجام شده
۲-۱- مبانی نظری:
طی چند دهه گذشته مطالعات متعددی در زمینه سنجش دیدگاه ها و ادراکات متخصصان در زمینه عوامل تاثیر گذار برتصادفات جاده ای درسطح جهان(روندمو[۴]،۲۰۰۲؛ روتلا[۵]،۲۰۰۴؛ میلز[۶]، ۲۰۰۳؛ متیو و نوریس[۷]،۲۰۰۲؛ پارکر[۸]، ۱۹۹۷؛ مارتینز،