دسترسی به منابع مقالات : بررسی اثربخشی آموزش علوم تجربی ششم ابتدایی بر اساس راهبرد نقشه مفهومی در مدارس …

۵-۳-۴ سؤال چهارم :
آیا آموزش به روش نقشههای مفهومی در کاربست مفاهیم علوم تجربی پایه ششم ابتدایی اثر بخش است؟
نتایج این تحقیق نشان داد که تفاوت بین میانگین نمرات دانش آموزان در درس علوم تجربی در سطح کاربست در گروه آزمایشی و گروه کنترل در مرحله پس آزمون معنی دار است. یعنی با توجه به کنترل متغیر مداخله گر، آموزش علوم تجربی با استفاده از نقشه مفهومی در مرحله پس آزمون میزان نمرات دانش آموزان را در کاربست، گروه آزمایشی را در مقایسه با گروه کنترل به طور معنی داری افزایش داده است. نتایج این بخش از پژوهش با تحقیق سرهنگی و همکاران همسو است. سرهنگی و همکاران (۱۳۸۹) در تحقیقی با عنوان مقایسه آموزش مبتنی بر سخنرانی و نقشه مفهومی بر سطوح یادگیری شناختی ، نشان دادند که روش نقشه مفهومی در دستیابی به سطوح بالای یادگیری ( درک و کاربست) مؤثر تر از روش سخنرانی است.
در تبیین یافته های این سوال می توان بیان کرد که همانطور که سطح کاربرد از سطوح بالای شناختی است و دانش آموزان باید روابط بین مطالب را درک کنند و بتوانند یادگیری های قبلی خود را در موقعیت های واقعی به کار ببرند و این نیازمند آن است که دانش آموزان بتوانند بین مطالب قبلی و فعلی خود رابطه برقرار کنند و مطالب را به صورت سلسله مراتبی یاد بگیرند واین همان یادگیری معنادار است. برای یادگیری معنادار اطلاعات، دانش آموزان باید راه هایی را بیابند که این اطلاعات را به آنچه از قبل می دانستند ربط دهند. یکی از راه های موثر ربط دادن مطالب جدید به ساختار شناختی موجود استفاده از نقشه های مفهومی است. نقشه مفهومی یکی از راهبردهای آموزشی است، که با فلسفه ی ساختن گرایی ارتباط بسیار نزدیکی دارد، و همچنین می تواند یادگیری معنادار را تسهیل کند( مصرآبادی و استوار، ۱۳۸۸). همچنین این ابزار دانش قبلی فراگیر را در زمینه مورد آموزش توضیح می دهد، یادگیری معنادار را برای بهبود پیشرفت دانش آموز تشویق می کند و درک او را از مفهوم، اندازه گیری می کند. این روش به بنای درس در ذهن دانش آموز کمک کرده و شیوه ی ارتباط بین بخش های مختلف یک موضوع را با هم در قالب یک ساختار یا طرح واره برای دانش آموز توصیف می کند. نقشه مفهومی به فراگیر کمک می کند تا مفاهیم را ذخیره، دسته بندی و حفظ کند و دروس مختلف را با یکدیگر مرتبط سازد. این ابزار به ویژه در موضوعات پیچیده تر که چندین جلسه برای تدریس آنها لازم است مفید می باشد ( خامسان وبرادران، ۱۳۹۰).
۵-۴ محدودیت های پژوهش
۱-تحقیقات انجام شده در ارتباط با موضوع پژوهش حاضر، به ویژه برای دانش آموزان دوره ابتدایی بسیار محدود است..
۲-جامعه پژوهش حاضر دانش آموزان پسر ششم ابتدایی شهرستان خوی می باشد ، در نتیجه تعمیم یافته ها به سایر مقاطع تحصیلی ، با مشکل مواجه می باشد.
۳-چون دوره ابتدایی دوره ای است که هر معلم فقط در یک کلاس تدریس می کند بنابراین ویژگی ها و طرز تفکر و در کل شخصیت علمی و اجتماعی معلم می تواند در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان تأثیر گذار باشد .
۵-۵ پیشنهادهای تحقیق
با توجه به نتایج پژوهش و تجربیات کسب شده در طول اجرای تحقیق، دو دسته پیشنهاد به شرح زیر ارائه میشود:
۵-۵-۱ پیشنهادهای کاربردی:
بر اساس یافته های پژوهش به طراحان برنامه های درسی و مؤلفین کتب درسی علوم تجربی می توان پیشنهاد کرد
۱- در برنامه های درسی و محتوای کتاب ها استفاده از نقشه مفهومی را در نظر داشته باشند.
۲- معلمان نیز می توانند در مراحل مختلف تدریس و ارزشیابی از نقشه مفهومی به عنوان یک راهبرد یاددهی –یادگیری استفاده کنند و دانش آموزان خود را ترغیب کنند که از آن به عنوان یک راهبرد یادگیری استفاده کنند.
۳- با توجه به اینکه نقشه مفهومی و تأثیرات مثبت آن در آموزش و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان درآموزش و پرورش منطقه در بین همکاران زیاد شناخته شده نیست به مسئولان کارشناسی نیروی انسانی توصیه می شود دوره ای آموزشی برای معلمان تحت عنوان آشنایی با نقشه مفهومی بر گزار نمایند.
۵-۵-۲ پیشنهاد های پژوهشی
۱-چون در این پژوهش از حیطه شناختی فقط یادداری و درک و کاربست را مورد بررسی قرار گرفته است لذا به پژوهشگران آتی پیشنهاد می شود که با توجه به یافته های این پژوهش و پژوهش های دیگر مبنی بر تأثیر مثبت نقشه مفهومی بر سطوح بالای یادگیری، پژوهش هایی در زمینه سطوح بالاتر حوزه شناختی انجام دهند.
۲- با توجه به ساختار کتاب های درسی ابتدایی می توان پژوهش هایی در مورد کتاب های دیگر این دوره در مورد تأثیر نقشه مفهومی در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در آن دروس انجام داد.
۳-چون این پژوهش در مدارس پسرانه انجام شده است می توان در پژوهش های آینده در مدارس دخترانه نیز اثر بخشی نقشه های مفهومی مورد بررسی قرار گیرد.
۴-دراین پژوهش از نرم افزار Smart Ideas استفاده شده است به پژوهش گران آتی پیشنهاد می شود تأثیر سایر نرم افزارهای نقشه های مفهومی را نیز بررسی کرده و کارایی نرم افزارهای مختلف را با هم مقایسه کنند.
۵- در این پژوهش از نقشه های مفهومی از قبل طراحی شده استفاده شده است پیشنهاد می شود در پژوهش های آینده نقشه های مفهومی از قبل طراحی شده با نقشه های مفهومی که خود دانش آموزان تهیه می کنند مقایسه شوند.
۶- نقشه های مفهومی به صورت کار گروهی و فردی در دروس مختلف با هم مقایسه و بررسی شوند.
منابع
فهرست منابع فارسی

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir

rong>:
احمدی، غلامعلی. (۱۳۸۰). بررسی میزان همخوانی و هماهنگی بین سه برنامه قصد شده، اجرا شده و کسب شد در برنامه جدید آموزش علوم در دوره ابتدایی، پژوهشکده تعلیم و تربیت.
ادیب، یوسف. (۱۳۸۹). تأثیر آموزش بر مبنای نقشه مفهومی (ارائه و ترکیبی) بر حیطه های یادگیری کار آموزان مراکز فنی و حرفه ای در پودمان آشنایی با اصول الکتریسیته در انجام محاسبات، فصلنامه مطالعات برنامه درسی ایران، (۱۹)۵، صص ۸۸-۶۵٫
استاد حسینلو، حسین. فرجی خیاوی، زلیخا. شکراللهی، رقیه. (۱۳۹۱). تحلیل محتوای کتاب های علوم تجربی چهارم و پنجم بر اساس اهداف آموزشی مریل، پژوهش در برنامه ریزی درسی، سال نهم، دوره دوم، شماره ۶، ص ۱۳۰-۱۱۶٫
بدری گرگری، رحیم. رضایی، اکبر. جدی گرگری، جواد. (۱۳۹۰). مقایسه تأثیر روش تدریس میتنی بر تفکر فعال (روش مشارکتی) و روش تدریس سنتی در یادگیری درس مطالعات اجتماعی دانش آموزان پسر، فصلنامه علوم تربیتی، سال چهارم، شماره ۱۶، صص ۱۲۰-۱۰۷٫
بلوم، بنجامین اس. ماکس دی.انگهارت، ادوارد جی. فرست، واکراچ. هیل، دیوید آر.کراتووال. (۱۳۷۴). طبقه بندی هدف های پرورشی: کتاب اول: حوزه شناختی، ترجمه علی اکبر سیف، خدیجه علی آبادی، تهران: نشر رشد.
جویس، بروس. مارشا، ویل. امیلی، کالهون. (۱۳۸۸). الگوهای تدریس ۲۰۰۴، ترجمه محمد رضا بهرنگی، چاپ پنجم، تهران: انتشارات کمال تربیت (تاریخ انتشار اثر به زبان اصلی، ۲۰۰۴) .
پاشا شریفی، حسن. شریفی، نسترن. (۱۳۹۱). اصول روان سنجی و روان آزمایی، چاپ اول، تهران، انتشارات رشد.
پالانت، جولی. (۱۳۸۹). تحلیل داده های علوم رفتاری با برنامه SPSS، ترجمه اکبر رضایی، چاپ اول، ویرایش سوم، تبریز، انتشارات فروزش.
پیاب، دلشاد. مهدی زاده، حسین. اسلام پناه، مریم. (۱۳۹۰). تأثیر نقشه های مفهومی طراحی شده به وسیله رایانه بر میزان یادگیری، یادداری و انگیزش پیشرفت تحصیلی دانش آموزان، فصلنامه فن آوری اطلاعات و ارتباطات در علوم تربیتی، سال دوم، شماره دوم، صص ۱۳۹-۱۱۵٫
حاتمی، جواد. عبداله میرزایی، رسول. عباسی، جواد. (۱۳۸۸). بهبود کیفیت آموزش مفاهیم درس شیمی با کمک نقشه های مفهومی، نشریه علمی پژوهشی فناوری آموزش، سال سوم، جلد ۳، شماره ۴، صص۲۹۰- ۲۸۱٫
خامسان، احمد. برادران خاکسار، زهرا. (۱۳۹۰). مقایسه آموزش زبان با استفاده از نقشه مفهومی فردی و مشارکتی با شیوه سنتی، پژوهش های زبان شناختی در زبان های خارجی، سال اول، شماره ۱، صص۷۵-۵۷٫
دلاور، علی. (۱۳۸۰). مبانی روش تحقیق در روانشناسی و علوم تربیتی، تهران: نشر رشد.
رحمانی، آزاد. فتحی آذر، اسکندر. محجل اقدم، علیرضا. (۱۳۸۳). تأثیر آموزش بر مبنای نقشه مفهومی در یادگیری نظری دانشجویان پرستاری، فصلنامه پرستاری ایران، (۴)۱۷، صص ۴۶ -۳۹٫
رحمانی، آزاد. محجل اقدم، علیرضا. فتحی آذر، اسکندر. عبداله زاده محلانی، فرحناز. (۱۳۸۶). مقایسه تأثیر آموزش بر مبنای نقشه مفهومی با روش تلفیقی بر یادگیری درس فرایند پرستاری دانشجویان پرستاری،آموزش در علوم پزشکی،(۱) ۱۷، صص ۴۹-۴۱٫